تلفن های نوبت دهی مطب
٠٧١٣٢٣١٢٠٥٨

تلفن های نوبت دهی مطب
٠٩١٧٤٨٤٤١٨٥

شيراز، خيابان شهيد فقيهي (صورتگر)، تقاطع معدل
مركز تصوير برداري تابش، طبقه ٣، واحد ١٢

انواع تومور های مغزی و راه های درمان آن

یکی از انواع بیماری‌های مغز و اعصاب، تومور مغزی محسوب می‌شود. امروزه بیش از ۱۵۰ نوع تومور (رشد غیرطبیعی و غیرقابل‌کنترل سلول‌های مغز) شناسایی شده است که می‌توان آن‌ها را بر اساس محل ایجاد و نوع سلول دسته‌بندی کرد. در این مقاله، به طور مفصل توضیح خواهیم داد که تومور مغزی چیست و چه انواعی […]

یکی از انواع بیماری‌های مغز و اعصاب، تومور مغزی محسوب می‌شود.

امروزه بیش از ۱۵۰ نوع تومور (رشد غیرطبیعی و غیرقابل‌کنترل سلول‌های مغز) شناسایی شده است که می‌توان آن‌ها را بر اساس محل ایجاد و نوع سلول دسته‌بندی کرد.

در این مقاله، به طور مفصل توضیح خواهیم داد که تومور مغزی چیست و چه انواعی دارد و در پایان، روش‌های مختلف تشخیص و درمان آن را معرفی می‌کنیم.

تومور مغزی چیست؟

یکی از آسیب‌ ها و بیماری‌ های جسمانی که بسیار خطرناک است تومورهای مغزی هستند.

در بخش‌ های مختلف سر شروع به رشد کرده و اختلالات زیادی را برای بدن به وجود می‌ آورند.

تومورهای مغزی در دو نوع خوشخیم و بدخیم شناسایی می شوند.

معمولاً نوع بدخیم بسیار پیشرونده بوده و با رشد بیشتر اختلالات‌ خطرناکی هم چون از دست رفتن کنترل عضلانی و کمتر شدن حافظه رخ می دهد.

اگر رشد و تقسیم غیر طبیعی سلول‌ ها در ناحیه سر و در مجاورت با مغز اتفاق بیفتد، اصطلاح به آنها تومورهای مغزی گفته می شود.

از جمله بیماری‌ های خطرناک بوده که باید به محض مشاهده علائم اولیه جهت درمان و کنترل اقدام نمود.

علت ایجاد تومور مغزی چیست؟

از مهمترین دلایل ایجاد تومور مغزی می‌ توان به سابقه خانوادگی اشاره کرد.

عوامل ارثی و ژنتیکی بر بروز چنین بیماری‌ هایی اثرگذار هستند، البته افزایش سن نیز بر بروز این نوع بیماری‌ های خاص بی تاثیر نبوده و ممکن است افراد مبتلا به ضعف‌ های سیستم ایمنی بیش از دیگران در معرض این نوع بیماری‌ ها قرار بگیرند.

داشتن عادت ناسالم مانند سیگار کشیدن و مصرف انواع دخانیات و خوراکی‌ های حاوی الکل بر رشد تومورهای مغزی اثرگذار است.

متخصصان معتقدند که قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراءبنفش می‌ تواند بر بروز تومورهای مغزی موثر باشد.

همچنین مجاورت با سموم زیست محیطی از دیگر دلایلی است که به تومور مغزی ختم می شود.

با این حال علاوه بر مشکلات جسمانی و سابقه خانوادگی باید دیگر عوامل موثر بر بروز این بیماری را جدی دانست و از عوامل خطر آفرین دوری کرد.

علائم تومور مغزی

هر کدام از آسیب‌ ها و بیماری‌ های جسمانی علائم و نشانه‌ هایی دارند که فرد می‌ تواند با توجه به آنها با آگاهی بیشتری به پزشک مراجعه کرده و متخصصان تا حدودی می‌ توانند آسیب‌ های پیش آمده را تشخیص دهند.

از مهمترین علائم تومور مغزی باید به سردردهای شدید اشاره کرد.

البته تومور در هر قسمت از بدن که اتفاق بیفتد منشأ درد در همان محدوده است اما معمولاً تومورهای مغزی با درد بسیار زیادی همراه بوده و حتی مصرف انواع مسکن کارساز نخواهد بود.

افرادی که با تومورهای مغزی مواجه هستند، اختلال در سیستم حرکتی را به طور جدی تجربه کرده و حال عمومی نامساعدی خواهند داشت.

دردهای پیش آمده به گونه‌ ای است که شخص نمی‌ تواند با آنها کنار آید و سریعاً باید به پزشک مراجعه کنند.

شایع ترین علائم تومور مغزی

از شایع‌ ترین علائم تومور مغزی باید به سردردهای پیوسته و شدید اشاره کرد.

در پی این اختلال ممکن است افراد صرع و تشنج را تجربه کنند و به طور مداوم حالت خواب آلودگی با آنها همراه است.

این افراد نمی‌ توانند تغذیه مناسبی داشته باشند زیرا دائماً حالت استفراغ و تهوع داشته و به همین دلیل است که از خوردن و آشامیدن اجتناب می‌ کنند.

اما باید بدانید که اگر تومور در بخش‌ های مختلف مغز پدیدار شود مشکلات بینایی یا گفتاری دور از انتظار نیست و این افراد مشکلاتی همچون تاری دید و یا دوبینی را تجربه می‌ کنند و در ادای کلمات با مشکل مواجه خواهند شد.

اما اگر تومورهای مغزی از نوع پیشرونده باشند آسیب‌ های جسمانی خیلی زود و با سرعت بالا نمایان می شوند و حتی ممکن است فرد کارایی یک سمت از بدن را از دست بدهد.

اگر تومور هیپوفیز یا هیپوتالاموس باشد، می تواند عوارض فراجمجمه ای دهد چراکه این غدد نقش بسیار مهمی در تنظیم اعمال بدن دارند.‌

هیپوتالاموس با دستور تنظیمی به غده ی هیپوفیز و سپس ترشح هورمون از هیپوفیز و اثر آن بر سایر قسمت های بدن نقش کنترلی بسیار پررنگی را خواهد داشت.

علائم تومور مغزی در نوجوانان

تمامی کسانی که با تومورهای مغزی مواجه هستند اغلب علائم و نشانه‌ های یکسانی تجربه می‌ کنند.

اما هر چه سن افراد بالاتر باشد آسیب‌ ها وسعت بیشتری داشته و محدودیت‌ های بالاتری به همراه دارند.

اغلب افرادی که در سنین نوجوانی با تومورهای مغزی مواجه میشوند ممکن است اختلال در حواس را تجربه کنند همچنین حافظه آنها به درستی کار نکرده و با حواس پرتی بسیار زیادی مواجه می شوند.

تمامی نوجوانانی که با تومورهای مغزی مواجه هستند تغییر خلق و خو و رفتار بسیار زیادی داشته و حتی ممکن است حفظ تعادل بدن برای آنها سخت و دشوار باشد.

هرگونه مشکل در هنگام راه رفتن و یا عدم تعادل بین سیستم حرکتی برای آنها بسیار نگران کننده و سخت است.

تومور مغزی در زنان باردار

دوره بارداری بسیار حساس و مهم است و بانوان باید با شرایط جسمانی کاملاً مساعد برای بارداری اقدام کنند.

گاهاً پیش می‌ آید که افراد در طی بارداری متوجه تومورهای مغزی می شوند و در این موقعیت شرایط برای درمان سخت خواهد بود.

حتماً می‌ دانید که قرار گرفتن جنین در برابر انواع اشعه برای آن تا حد بسیار زیادی خطرناک است و حتی مصرف انواع دارو در این ۹ ماهه ممنوع است، مگر آنکه تحت نظر پزشک از داروهای ایمن استفاده شود.

اگر بانوان در دوره بارداری با تومورهای مغزی مواجه باشند، قطعا آسیب‌ های جسمانی زیادی را متحمل شده و رفته رفته مشکلات زیادی را تجربه می‌ کنند.

مهم است بدانید که در دوره بارداری پزشکان نمی‌ توانند هیچ نوع درمان تخصصی را برای بهبود و کنترل سرطان آغاز کنند.

زیرا آسیب‌ های جبران ناپذیر را برای جنین به همراه داشته و البته در این موقعیت سلامت مادر به طور جدی به خطر خواهد افتاد.

انواع تومور مغزی

انواع تومور مغزی
انواع تومور مغزی

انواع تومور های مغزی به دو دسته تقسیم بندی می شوند.

این تومورها را با نام تومور اولیه و ثانویه می‌ شناسند که معمولاً درمان تومورهای ثانویه سخت‌ تر و پیچیده‌ تر است.

تومورهای اولیه روند رشد خود را از مغز آغاز می‌ کنند و در همان محدوده تکثیر شده و ممکن است به دیگر بخش‌ ها انتقال یابند.

تومورهای ثانویه توده‌ های سرطانی هستند که در دیگر بخش‌ های بدن رشد خود را آغاز کرده و سپس به مغز انتقال پیدا می‌ کنند.

از مهمترین تومورهای اولیه می‌ توان به سرطان گلیوما و مننژیوما اشاره کرد و البته سرطان پستان، سرطان ریه و سرطان کلیه از نوع سرطان‌ های ثانویه می‌ باشند.

تومور مغزی خوش‌خیم

تومورهای خوش خیم آن دسته از سلول‌ های سرطانی هستند که روند رشد بسیار آهسته‌ ای دارند و حتی ممکن است باقیماندن آنها تا سالیان طولانی در بدن بیماران خطر آفرین نباشد.

روند درمان این توده‌ های خوش‌ خیم آسان‌ تر است.

مهم است بدانید که در مواردی این توده‌ ها آنقدر کم خطر هستند که نیازی به جراحی نداشته و به واسطه دارو درمانی و یا شیمی‌ درمانی بهبود پیدا می‌ کنند.

مطالعه بیشتر:  علت کمردرد زنان بعد از رابطه

تومورهای خوش خیم هرگز برای اندام‌ های مجاور خطر آفرین نیستند و به دیگر بخش‌ های بدن متاستاز نمی‌ کنند.

به همین دلیل است که پزشکان به تمامی افراد مبتلا به توده‌ های خوشخیم این اطمینان را می‌ دهند که با طی کردن دوره درمان از سلامت کامل برخوردار خواهند شد.

تومور مغزی بدخیم

تومورهای مغزی بدخیم یکی از آسیب‌ های جسمانی شدید هستند که سلامت افراد را به طور جدی تهدید می‌ کنند.

این تومورها معمولاً از نوع پیشرونده بوده و هر لحظه به رشد و تکثیر خود ادامه می‌ دهند.

امکان انتقال تومورهای بدخیم به دیگر بخش‌ های بدن به راحتی فراهم است و ممکن است علاوه بر مغز دیگر اندام‌ ها نیز با این توده‌ ها درگیر شوند.

اغلب متخصصان برای درمان تومورهای بدخیم از جراحی استفاده می‌ کنند و حتی بعد از عمل برای پاکسازی محل آسیب دیده از پرتو درمانی یا شیمی درمانی استفاده کرده تا بتوانند تمامی آثار توده‌ های بدخیم را پاکسازی کنند.

اما مهم است بدانید که توده‌ های مغزی بدخیم از خطرناک‌ ترین بیماری‌ ها شناخته شده و درصد محدودی از آنها غیرقابل درمان هستند.

تومور مغزی اولیه

توده سر اولیه خود به انواع مختلفی تقسیم می‌شود. انواع تومور مغزی اولیه عبارتند از:

تومور مغزی پینه‌ای

این عارضه نوعی تومور مغزی شناخته می شود که در پینه مغزی رشد می کند و باعث ایجاد اختلال در سیستم شنوایی و بینایی افراد می شود.

البته در این قسمت از مغز عملکرد جنسی افراد نیز کنترل می شود و زمانی که توده‌ های سرطانی در بخش پینه‌ ای شروع به رشد می‌ کنند، اختلالات وسیع و کاملاً مشهودی در بدن رخ می‌ دهد.

متخصصان با انواع روش‌ های تشخیصی مانند ام آر آی و دیگر روش‌ ها برای تصویربرداری می‌ توانند تومور مغزی پینه‌ ای را مشخص کرده و با توجه به نوع آسیب درمان‌ ها آغاز می‌ گردد.

ناگفته نماند که سرطان غده پینه آل بسیار محدود و نادر است.

کمتر کسی به این عارضه مبتلا می شود، ممکن است کودکان به دلیل جهش‌ های ژنتیکی که از والدین دارند این عارضه را بیش از دیگر افراد تجربه کنند.

تومور مغزی اپندیمال

تومورهای مغزی اپندیمال از سلول‌ های اپندیمال نشات گرفته و درصد محدودی از تومورهای مغزی را به خود اختصاص می‌ دهند.

شاید جالب باشد بدانید که تومورهای اپندیمال بیش از انواع تومورهای گلیوما تمایل دارند که به قسمت مایع مغزی کشیده شوند و بخش‌ های مختلف نخاع را درگیر می‌ کنند.

تومور اپندیمال اغلب در پرده مننژ ایجاد می شود و جز تومورهای اولیه می‌ باشد.

این تومورها ساختار مخربی دارند و از نوع پیشرونده هستند و ممکن است علاوه بر بخش‌ های مختلف مغز سایر قسمت‌ های بدن را درگیر کنند.

تومور مغزی گلیال

یکی از شایع‌ ترین و البته خطرناک‌ ترین انواع تومورهای مغزی گلیوما نام دارد.

این تومورها از نوع اولیه هستند و اغلب بدخیم می‌ باشند و ممکن است بخش‌ های دیگر مغز، نخاع و حتی دیگر اندام‌ های بدن را درگیر کنند.

از مهمترین عوارض ناشی از تومور مغزی گلیان باید به تشنج، فشار در بخش داخلی جمجمه و فتق مغز اشاره کرد.

اغلب افراد مبتلا به تومور مغزی گلیوما خونریزی مغزی را تجربه می‌ کنند و بر این اساس ممکن است خطر مرگ سلامت آنها را تهدید کند.

از شایع‌ ترین آسیب های مغزی می‌ توان به تومورهای گلیوما اشاره کرد، که عموماً ۸۰ درصد تومورها از این قسمت مغز نشات گرفته و منشا آنها در سلول‌ های گلیان است.

تومور مغزی نورونی

یکی از خطرناک‌ ترین انواع تومورهای مغزی را تومورهای نورونی می‌ نامند که سلول‌ های عصبی مغز را مورد هدف قرار داده و عموماً رشد آنها در این محدوده آغاز می شود.

سلول‌ های عصبی نقش بسیار مهمی در عملکرد مغز و نخاع داشته و زمانی که این توده‌ ها تکثیر می شوند، اختلالات بسیار زیادی پدیدار می‌ گردد.

اغلب متخصصان معتقدند که تومورهای مغزی نورونی یکی از خطرناک‌ ترین انواع سرطان‌ ها می باشند و باید خیلی سریع اقدامات لازم جهت کنترل و درمان آنها انجام پذیرد.

در غیر این صورت با رشد سریع و وسیعی که دارند بخش زیادی از مغز را درگیر می‌ کنند.

تومور مغزی شوانوما

شوانوما، که به عنوان نوروم آکوستیک یا شوانومای دهلیزی نیز شناخته می‌شود، توموری است که از سلول‌های شوان (سلول‌هایی که از اعصاب محیطی پشتیبانی می‌کنند) ناشی می‌شود.

این تومورها اغلب در عصب دهلیزی (عصب تعادل) ایجاد می‌شوند و می‌توانند علائمی مانند کاهش شنوایی، وزوز گوش و مشکلات تعادل ایجاد کنند. درمان شامل جراحی و در برخی موارد پرتودرمانی است.

تومور مغزی مننژیوما

مننژیوما در واقع توموری است که در بافت مننژ، غشایی که مغز را احاطه کرده است، ایجاد می‌شود.

مننژیوم ممکن است در هر جایی که مننژ وجود دارد (مانند سینوس‌ها، گوش میانی و غیره) ایجاد شود.

خوشبختانه، در بیشتر موارد، این تومورها خوش‌خیم هستند و بسیار آهسته رشد می‌کنند. مننژیوم‌ها می‌توانند از نظر اندازه از چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر متفاوت باشند.

تومورهای مغزی مننژیوم حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از کل تومورهای داخل جمجمه را تشکیل می‌دهند و بیش از ۹۰ درصد از این تومورهای مغزی در داخل جمجمه ایجاد می‌شوند. ا

ین تومورهای مغزی عموماً در دهه‌های چهارم تا ششم زندگی ایجاد می‌شوند، در زنان شایع‌تر هستند و در کودکان بسیار نادر هستند.

اکثریت قریب به اتفاق تومورهای مننژیوما بسیار آهسته رشد می‌کنند و اغلب سال‌ها بدون ایجاد علائم در سر شما وجود دارند.

با این حال، گاهی اوقات می‌توانند با فشار آوردن به بافت‌ها و رگ‌های خونی اطراف، آسیب و جای زخم برگشت‌ناپذیری ایجاد کنند. علت دقیق تومورهای مننژیوم هنوز ناشناخته است.

عوامل خطر برای تومورهای مننژیوم شامل رادیوتراپی، هورمون‌های زنانه، بیماری‌های عصبی ارثی (نوروفیبروماتوز نوع ۲) و چاقی است.

به گفته دکتر بابک سیف زاده، اکثر تومورهای مننژیوم به راحتی با جراحی مغز و اعصاب استاندارد و رادیوتراپی میسور درمان می‌شوند.

تومور مغزی آدنوم هیپوفیز

تومور هیپوفیز تومورهایی هستند که از غده هیپوفیز (غده کوچکی در پایه مغز) ناشی می‌شوند.

این تومورها معمولاً خوش‌خیم هستند، اما می‌توانند بر تولید هورمون‌های بدن تأثیر بگذارند.

آدنوم‌های هیپوفیز می‌توانند علائمی مانند مشکلات بینایی، سردرد و تغییرات هورمونی ایجاد کنند. درمان شامل جراحی، دارو و در برخی موارد پرتودرمانی است.

مدولوبلاستوما

مدولوبلاستوما نوعی تومور بدخیم مغزی است که اغلب در کودکان رخ می‌دهد و از سلول‌های نابالغ در پشت مغز (مخچه) ناشی می‌شود.

این تومور به سرعت رشد می‌کند و می‌تواند به سایر قسمت‌های مغز و نخاع گسترش یابد. درمان شامل جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی است.

مدولوبلاستوما علائمی مانند سردرد، حالت تهوع و مشکلات تعادل ایجاد می‌کند.

کرانیوفارنژیوما

کرانیوفارنژیوما یک تومور نادر و معمولاً خوش‌خیم است که از بقایای اپیتلیال کیسه راتکه در نزدیکی غده هیپوفیز ناشی می‌شود.

این تومور اغلب در کودکان و نوجوانان رخ می‌دهد و می‌تواند باعث مشکلات هورمونی و بینایی شود. درمان معمولاً شامل جراحی و در برخی موارد پرتودرمانی است.

تومور مغزی ثانویه

تومورهای ثانویه مغز تومورهای ناشی از سرطان می باشند که در بخش دیگری از بدن ایجاد می‌شود. این تومورها همانند تومورهای اولیهٔ مغز نمی باشند.

یکی از خطرناک‌ ترین انواع توده‌ های سرطانی تومورهای متاستاتیک هستند که می‌ توانند علاوه بر بافت آسیب دیده در دیگر اندام‌ ها مجدداً رشد و تکثیر خود را آغاز کنند.

متاستاز اصطلاحی است که برای توده‌ های سرطانی استفاده می شود و زمانی که یک توده گسترش پیدا می‌ کند، اصطلاحاً به آن تومورهای متاستاتیک گفته می شود.

ممکن است یک تومور در اندام‌ های تحتانی شروع به رشد کرده و نهایتاً با گذر زمان متوجه خواهید شد که سلول‌ های سرطانی در مغز نیز پدیدار شده‌ اند.

در این حالت متخصصان نوع تومور را متاستاتیک اعلام کرده و از ویژگی‌ های بارز تومورهای بدخیم می‌ باشند.

تومورهای متاستاتیک می‌ توانند پس از انتقال به بخش جدیدی از بدن مجدداً رشد و تکثیر خود را با سرعت بالا ادامه داده و این مسئله باعث می شود تا بخش‌ های مختلفی از بدن با این بیماری درگیر شود.

مطالعه بیشتر:  دلایل ایجاد کمر درد و علائم و پیشگیری

درجه‌بندی تومور مغزی

درجه‌بندی تومور مغزی بر پایه نوع بافت، شکل و سرعت رشد آن تعیین می‌شود.

پزشکان معمولاً از این درجه‌بندی برای انتخاب روش درمانی استفاده می‌کنند.

سلول‌های تومورهای درجه پایین (درجه 1 و 2) طبیعی‌تر بوده و رشد کندتری نسبت به سلول‌های تومورهای درجه بالا (درجه3 و 4) دارند.

تومورهای مغزی به دو نوع خوش‌خیم و بدخیم تقسیم بندی می‌شوند. تومورهای خوش‌خیم یا غیرسرطانی در درجات ۱ و ۲ و تومورهای بدخیم در درجات ۳ و ۴ قرار می‌گیرند. در ادامه، درجه‌بندی تومورهای مغزی به صورت خلاصه بیان می‌شود.

  • درجه ۱: در این مرحله بافت تومور خوش‌خیم است. سلول‌ها تقریباً مشابه سلول‌های طبیعی مغز بوده و رشد آهسته‌ای دارند.
  • درجه ۲: در این درجه نیز تومور خوش‌خیم است، اما کمی پیشرفته‌تر از درجه قبل بوده و سلول‌های آن کمتر به سلول‌های طبیعی شباهت دارند.
  • درجه ۳: تومورهای درجه ۳ معمولاً بدخیم هستند و نسبت به درجات ۱ و ۲ رشد سریع‌تری دارند.
  • درجه ۴: این مرحله نشان‌دهنده تومور سرطانی با رشد بسیار سریع است و پیشرفته‌ترین نوع سرطان مغز محسوب می‌شود.

خطرناک ترین تومور مغزی

تومورهای مغزی از نظر میزان تهاجمی بودن، سرعت رشد و خطر برای بیمار بسیار متفاوت هستند.

در میان آنها، گلیوبلاستومای مولتی‌فرم (GBM) به عنوان خطرناک‌ترین و رایج‌ترین تومور بدخیم اولیه مغز شناخته می‌شود.

این تومور در دسته گلیوما طبقه‌بندی می‌شود و از سلول‌های گلیال منشأ می‌گیرد.

رشد سریع، توانایی بالا در نفوذ به بافت‌های سالم مغز و مقاومت در برابر بسیاری از درمان‌ها از ویژگی‌های اصلی آن است.

یکی از ویژگی‌های متمایز گلیوبلاستوما این است که به جای تشکیل یک توده منسجم، به بافت مغز نفوذ می‌کند و هیچ مرز مشخصی بین تومور و بافت سالم وجود ندارد.

این امر جراحی برای برداشتن کامل تومور را تقریباً غیرممکن می‌کند. علاوه بر این، سلول‌های این تومور تمایل زیادی به تشکیل رگ‌های خونی جدید دارند که به آن اجازه می‌دهد سریع‌تر تغذیه شود و تهاجمی‌تر رشد کند.

علائم گلیوبلاستوما بسته به محل قرارگیری آن در مغز متفاوت است، اما شایع‌ترین علائم شامل سردردهای شدید و مداوم، تشنج، تغییرات رفتاری و شخصیتی، مشکلات حرکتی یا گفتاری و مشکلات بینایی است. پیشرفت علائم معمولاً سریع است، که یکی از دلایلی است که آن را به عنوان یک تومور بسیار خطرناک می‌شناسند.

از نظر درمان، ترکیبی از جراحی، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی برای کنترل رشد گلیوبلاستوما استفاده می‌شود.

با این حال، به دلیل ماهیت تهاجمی و مقاومت بالای سلول‌های آن، پیش‌آگهی بیماران چندان مطلوب نیست.

میانگین بقای بیماران پس از تشخیص حدود ۱۵ تا ۱۸ ماه گزارش شده است.

تحقیقات گسترده‌ای در زمینه درمان‌های جدید مانند ایمونوتراپی و ژن‌درمانی برای یافتن راه‌حل‌های مؤثرتر برای مبارزه با این تومور بسیار خطرناک در حال انجام است.

افراد در معرض خطر تومور مغزی

یکی از بیماری‌ های جسمانی خطرناک ابتلا به تومورهای مغزی به خصوص تومور هیپوفیز است، اما متخصصان معتقدند که برخی از افراد به دلیل شرایط خاصی که دارند بیش از دیگران ممکن است با این عارضه مواجه شوند.

تمامی کسانی که به واسطه شغل خود برای مدت طولانی در معرض اشعه ایکس و یا ماوراء بنفش قرار می‌ گیرند بیش از دیگران شانس ابتلا به سرطان و تومورهای مغزی را خواهند داشت.

البته قرار گرفتن در مجاورت با سموم زیست محیطی بر بروز این عارضه موثر است و باید بدانید که داشتن تغذیه ناسالم و تحرک محدود شانس ابتلا به این بیماری را افزایش می‌ دهد.

مصرف انواع غذاهای فرآوری شده و همچنین غیر ارگانیک به ابتلای این بیماری منجر شده و انواع خوراکی‌ های تراریخته بر سلامت بدن اثرات منفی خواهند داشت و احتمال رشد تومورهای مغزی را افزایش می‌ دهد.

چگونه تومور مغزی تشخیص داده می‌شود؟

با پیشرفت علم و وجود تجهیزات پزشکی نوین روش‌ های مختلفی برای تشخیص تومورهای مغزی وجود دارد.

دکتر بابک سیف زاده برای بررسی این عارضه روش‌ های خاص و البته کاربردی مانند ام آر آی و سی تی اسکن را مناسب می دانند و معتقدند که می‌ توانند از این طریق نوع و وسعت تومور را ارزیابی کنند.

تشخیص تومور مغزی فرایندی چند مرحله‌ای است که شامل بررسی‌های بالینی و روش‌های تصویربرداری پزشکی می‌شود. مراحل اصلی تشخیص به شرح زیر هستند:

ارزیابی بالینی

  • تاریخچه پزشکی و علائم: پزشک در ابتدا با مرور سابقه پزشکی بیمار و علائم موجود کار را آغاز می‌کند. اطلاعاتی مانند سردرد، تشنج، مشکلات بینایی و تغییرات رفتاری می‌تواند در تعیین محل و نوع تومور مؤثر باشد.
  • معاینه عصبی: ممکن است پزشک یک معاینه عصبی کامل انجام دهد که شامل بررسی عملکرد اعصاب جمجمه‌ای، قدرت و هماهنگی عضلات، حواس و واکنش‌ها است.

تصویربرداری

  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): اصلی‌ترین و دقیق‌ترین روش برای شناسایی تومورهای مغزی است و تصاویری با وضوح بالا از ساختارهای مغزی ارائه می‌دهد تا اندازه، محل و ویژگی‌های تومور مشخص شود.
  • سی‌تی اسکن (CT): بیشتر در شرایط اضطراری و برای تشخیص سریع تومورها یا خونریزی‌ها کاربرد دارد.
  • MRI با ماده حاجب (Contrast-enhanced MRI): استفاده از ماده حاجب می‌تواند جزئیات بیشتری از تومور نمایان کند و در شناسایی برخی تومورها کمک‌کننده باشد.

آزمایش‌های تکمیلی

  • بیوپسی: گرفتن مایع نخاعی در تشخیص تومورهای مغزی کاربرد دارد و البته بیوپسی از تومور های مغزی و بافت آسیب دیده نیز برای تشخیص تومور مغزی مناسب است.در این روش نمونه کوچکی از بافت برداشته و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.
  • آنژیوگرافی مغزی: در موارد خاص جهت بررسی جریان خون تومور و برنامه‌ریزی جراحی استفاده می‌شود.
  • آزمایش خون: آزمایش خون هورمونی به تشخیص پزشک کمک می‌ کند و متخصصان به این واسطه وضعیت تومورها را ارزیابی خواهند کرد.

این مراحل امکان تشخیص دقیق تومور مغزی را فراهم کرده و اطلاعات لازم برای انتخاب روش درمان مناسب را در اختیار پزشک قرار می‌دهند. البته گاهی برخی تومورها به طور اتفاقی و هنگام تصویربرداری برای مشکلات دیگر کشف می‌شوند.

درمان تومور مغزی

بیماران مبتلا به تومور مغزی نباید به هیچ عنوان زمان طلایی را برای درمان از دست بدهند.

در اغلب موارد تومورهای مغزی قابلیت درمان دارند و متخصصان با دارو درمانی، پرتو درمانی یا شیمی درمانی اقدام به بهبود و رفع این عارضه کرده و درصد زیادی از بیماران به موفقیت می رسند.

اینکه متخصصان از چه روش درمانی برای رفع و پاکسازی تومورهای مغزی استفاده کنند بستگی به وضعیت بیمار، نوع تومور و وسعت آسیب دارد و متخصصان بهترین شیوه را در پیش گرفته تا در مدت کوتاه نتیجه‌ ای که انتظار می‌ رود به دست آورند.

ناگفته نماند که در روند درمان تومورهای مغزی به هیچ عنوان نباید زمان از دست برود و پیش از گسترش این عارضه حتماً شیوه‌ های درمانی که پزشک توصیه می‌ کند را در پیش بگیرید.

درمان دارویی برای درمان تومور مغزی

به محض تشخیص تومورهای مغزی پزشکان برای کنترل تومور و پیشگیری از رشد آن دارو درمانی را آغاز می‌ کنند.

البته متخصصان در مواردی دارو درمانی را بسیار فشرده طی کرده تا سریع‌ تر شرایط را تحت کنترل درآورند.

اینکه متخصصان از چه نوع دارویی برای درمان تومور مغزی استفاده کنند، بستگی به وضعیت بیماران و نوع توده‌ ها دارد و البته محل قرارگیری آنها در شیوه‌ های درمانی موثر است.

با این حال دارو درمانی یک روش موثر برای رفع تومورهای مغزی است که اغلب بیماران نتیجه‌ ای که انتظار می‌ رود را از این شیوه دریافت کرده و در کنار دارو درمانی سایر روش‌ ها به نتیجه مثبت ختم میشود و با پاکسازی کامل بدن از تومورهای مغزی سلامت بیماران حفظ خواهد شد.

درمان تومور مغزی با پرتو درمانی

اغلب متخصصان معتقدند که برای رفع و پاکسازی تومورهای مغزی دارو درمانی تنها آنها را به نتیجه مناسب نمی‌ رساند و نیاز است که از روش‌ های جدید و کاربردی مانند پرتو درمانی یا رادیوتراپی استفاده کنند.

در این روش متخصصان به محل آسیب دیده و مستقیماً به تومور ایجاد شده اشعه ایکس را تابانده تا سلول‌ های مزاحم و اضافه از بین بروند.

مطالعه بیشتر:  درمان اختلالات حرکتی

رادیوتراپی یا پرتو درمانی برای زمانی مناسب است که تومورها دچار متاستاز شده و بخش وسیع و پراکنده‌ ای از مغز را درگیر نموده است.

این روش‌ های درمانی هم ممکن است عوارضی داشته باشند و بعد از انجام پرتو درمانی خستگی زیاد و سردرد و حتی خارش پوست دور از انتظار نخواهد بود.

مهم است بدانید که طی کردن دوره درمان به طور کامل باعث حفظ سلامت فرد شده و این تومورها بهبود می‌ یابند.

درمان تومور مغزی با شیمی درمانی

یک روش درمانی نوین و البته موثر برای بهبود و پاکسازی تومورهای مغزی شیمی درمانی است.

متخصص برای رفع تومورهای مغزی شیمی درمانی را در پیش گرفته و انواع داروها را مستقیماً به صورت وریدی به بدن تزریق می‌‌ کنند.

شیمی درمانی یکی از روش‌ های موثر برای بهبود این عارضه می‌ باشد البته عوارض جانبی آن شامل تهوع و استفراغ است و ریزش موی سر و موی ابرو نیز اجتناب ناپذیر است.

مهم است بدانید که این شیوه درمانی اگر به موقع و درست انجام شود تا حد زیادی موثر بوده و بدن از هرگونه تومورهای خوش خیم و بدخیم پاکسازی می شود.

اغلب متخصصان برای درمان تومورهای مغزی شیمی درمانی را گزینه مناسب‌ تری می‌ دانند و نتایج بسیار خوبی حاصل می‌ گردد.

عوارض جانبی شیمی درمانی به نوع و مقدار دارویی که دریافت می کنید بستگی دارد.

شیمی درمانی می تواند باعث تهوع، استفراغ و ریزش مو شود.

آزمایش‌های سلول‌های تومور مغزی شما می‌تواند تعیین کند که آیا سلول‌های تومور مغزی شما قابل شیمی‌درمانی هستند یا خیر.

نوع تومور مغزی همچنین تعیین می کند که آیا شیمی درمانی توصیه می شود یا خیر. مفید است یا نه.

درمان تومور مغزی با براکی‌تراپی

براکی‌تراپی روشی درمانی است که در آن مواد رادیواکتیو مانند کپسول‌های کوچک به طور مستقیم در داخل یا نزدیک تومور قرار داده می‌شوند.

این شیوه با دقت بالا پرتوهای رادیواکتیو را مستقیماً به سلول‌های تومور می‌رساند و آسیب به بافت‌های سالم اطراف را به حداقل می‌رساند.

براکی‌تراپی به‌خصوص برای تومورهایی که امکان جراحی کامل آن‌ها وجود ندارد یا در مورد تومورهای بدخیم، کاربردی و مؤثر به شمار می‌آید.

جراحی تومور مغزی

تمامی کسانی که با تومورهای مغزی مواجه هستند باید چکاپ‌ ها و معاینات دقیق را انجام دهند تا پزشک متوجه شود که چه شیوه درمانی برای آنها مناسب است.

گاهاً متخصصان به واسطه جراحی تومور های مغزی در قدم اول تومور را برداشته و برای پاکسازی بخش‌ های مجاور روش‌ های درمانی همچون پرتو درمانی را در پیش می‌ گیرند.

در مواردی تومورها آنقدر کوچک و جزئی هستند که متخصصان ابتدا سایر روش‌ ها مانند دارو درمانی را انجام داده و اگر نتیجه مناسب کسب نشود سپس باید برای جراحی اقدام کنند.

اینکه جراحی چگونه و در چه زمانی انجام شود مطابق با تشخیص پزشک بوده و وضعیت بیمار تعیین کننده زمان عمل است.

جراحی تومور های مغزی خطراتی مانند عفونت و خونریزی را در پی دارد، سایر خطرات ممکن است به بخشی از مغز شما بستگی داشته باشد که تومور در آن قرار دارد.

به عنوان مثال، جراحی بر روی تومور نزدیک اعصابی که به چشم متصل می شوند ممکن است خطر از دست دادن بینایی را به همراه داشته باشد.

مراقبت‌های قبل از درمان تومور مغزی

از مهمترین مراقبت‌ های قبل از درمان تومور مغزی باید به تقویت سیستم ایمنی بدن اشاره کرد.

متخصصان در پی انجام سایر روش‌ های تشخیصی سعی دارند تا با مصرف انواع دارو و مکمل سیستم ایمنی بدن بدن را تقویت کرده تا در مواجهه با سایر روش‌ های درمانی عملکرد بهتری داشته باشند.

همچنین قبل از انجام هرگونه روش درمانی برای رفع تومور مغزی، متخصصان انواع آزمایشات، چکاپ‌ ها و تصویربرداری را الزامی می‌ دانند که باید نکته به نکته با پزشک پیش رفته تا شرایط درمان آنگونه که انتظار می‌ رود سپری شود.

مراقبت های بعد از درمان تومور مغزی

هر کدام از روش‌ هایی که برای درمان تومور مغزی استفاده می شوند در پی کاربرد فراوانی که دارند عوارض کوچک و بزرگی را نیز به همراه آورده که افراد می‌ توانند با مراقبت بیشتر از آسیب‌ های جانبی محفوظ بمانند.

مهم است که تمامی داروها در زمان بندی مشخص مصرف شوند تا اثرگذاری مطلوب آنها را شاهد باشید.

البته بعد از درمان علائم تومور مغزی کمی سردرد، ضعف‌ های جسمانی و بی‌ حالی کاملاً طبیعی است.

اگر با مشکلاتی همچون استفراغ یا بی‌ اشتهایی مواجه هستید می‌ توانید با مصرف انواع مکمل به تقویت بدن کمک کنید.

بعد از آغاز درمان تومورهای مغزی از هرگونه فعالیت‌ های اضافه و شدید پرهیز کرده و مدت زمان بیشتری را به استراحت اختصاص دهید تا بدن بتواند شرایط را برای بهبودی مهیا سازد.

آیا داشتن تومور مغزی نیاز به رژیم غذایی دارد؟

مهم است که با تغذیه خوب از خود مراقبت کنید. برای حفظ وزن سالم به کالری کافی نیاز دارید.

همچنین برای حفظ قدرت خود به پروتئین کافی نیاز دارید. خوب غذا خوردن ممکن است به شما کمک کند احساس بهتری داشته باشید و انرژی بیشتری داشته باشید.

گاهی اوقات، به خصوص در طول درمان یا بلافاصله پس از درمان، ممکن است احساس بی اشتهایی داشته باشید.

ممکن است ناراحت یا خسته باشید، ممکن است متوجه شوید که طعم غذاها به خوبی قبل نیستند.

علاوه بر این، عوارض جانبی درمان (مانند از دست دادن اشتها، حالت تهوع، استفراغ، یا تاول های دهان) می تواند خوردن را دشوار کند.

متخصص تغذیه می تواند راه هایی را برای مقابله با این مشکلات پیشنهاد دهد.

آیا تومور مغزی کشنده است؟

میزان مرگ و میر در افراد مبتلا به تومور مغزی به درجه تومور و پیشرفت آن بستگی دارد.

دو نوع تومور مغزی وجود دارد، نوع اول تومورهای اولیه و جزو تومورهای خوش خیم هستند که از خود مغز شروع می شوند و میزان مرگ و میر در این بیماران بسیار پایین است.

نوع دوم تومورهایی هستند که از سایر قسمت های بدن شروع شده و به مغز متاستاز می دهند که به آنها تومورهای متاستاتیک می گویند.

این تومورها، یعنی تومورهای بدخیم، ماهیت تهاجمی دارند و می توانند به سرعت به قسمت های مختلف مغز حمله کنند، این نوع بیماری عموماً با مشکلاتی همراه است و نیاز به یک سری اقدامات خاص دارد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از افراد با وجود آسیب‌ های جسمانی که تجربه می‌ کنند، ممکن است متوجه تومورهای مغزی نشوند و البته تشخیص چنین آسیبی تنها کار پزشکانی است که در این زمینه فعالیت دارند.

اگر متوجه می شوید که با سردردهای مداوم و پیوسته همراه هستید و هیچ نوع دارو و مسکنی برای بهبود آن اثرگذار نیست باید به پزشک مراجعه کنید.

مشکلاتی همچون تاری دید، دوبینی و یا ضعف شدید در عضلات از مهمترین عوارضی است که باید به آن توجه ویژه داشته و برای بررسی علت آن به پزشک مراجعه کنید.

هرگونه عدم هماهنگی در عملکرد سیستم حرکتی و ضعف در عضلات و حتی عدم تعادل نشان دهنده آسیب‌ های مغزی است که ممکن است از تومورهای مغزی و نخاعی نشات بگیرد.

بهتر است با وجود این حالات حتماً به پزشک مراجعه کنید و تا زمان طلایی از دست نرفته درمان را آغاز نمایید.

تجربه درمان تومور مغزی

چند ماه پیش متوجه شدم که سردردهای مداوم و بعضی مواقع سرگیجه و حالت تهوع دارم.

بعد از چند معاینه و MRI، دکتر گفت توموری در مغزم وجود دارد که خوش‌خیم است. وقتی این خبر را شنیدم، اول خیلی ترسیدم، اما دکتر سیف زاده با حوصله همه جزئیات را توضیح داد و مسیر درمان را روشن کرد.

به مدت 4 ماه دارو درمانی و پرتودرمانی انجام دادم اما وضیت تومور ممنکن بود بدتر شه و گسترش پیدا کنه.

دکتر تصمیم گرفت جراحی تومور را با روش کرانیوتومی انجام دهد و بعد از عمل، دارو درمانی هم ادامه پیدا کرد تا روند بهبودی کامل شود.

دوره نقاهت اولیه حدود1 ماه طول کشید و من در این مدت استراحت کامل داشتم و داروهایم را طبق دستور دکتر مصرف می‌کردم.

بعد از جراحی و دارو درمانی، بسیاری از علائم قبلی کاهش یافت و بخش قابل توجهی از تومور هم بهبود پیدا کرد.

الان تحت نظر دکتر هستم و کنترل‌ها و MRI های منظم نشان می‌دهند که وضعیت پایدار است. تجربه‌ام این بود که انتخاب پزشک درست و پیگیری درمان به موقع، تاثیر خیلی زیادی در نتیجه داشت.

دکتر بابک سیف زاده جراح مغز و اعصاب و دارای بورد تخصصی جراحی مغز و اعصاب از آلمان و عضو آکادمی جراحان مغز و اعصاب و ستون فقرات المان می باشند و بهترین جراح تومور مغزی در شیراز هستند.

5 پاسخ

  1. خیلی ممنون از توضیحات کامل و روان شما درباره تومورهای مغزی، واقعاً کمک کرد بهتر موضوع رو درک کنم.

  2. دکتر، تومور مغزی همیشه سرطانیه یا ممکنه خوش‌خیم هم باشه؟

    1. تومورهای مغزی می‌تونن خوش‌خیم یا بدخیم باشن؛ خوش‌خیم‌ها رشد آهسته دارن ولی بدخیم‌ها سریع‌تر و تهاجمی‌تر پیشرفت می‌کنن.

  3. دکتر جان، شایع‌ترین علائم تومور مغزی چیه که باید زود جدی بگیریم؟

    1. تومورهای مغزی می‌تونن خوش‌خیم یا بدخیم باشن؛ خوش‌خیم‌ها رشد آهسته دارن ولی بدخیم‌ها سریع‌تر و تهاجمی‌تر پیشرفت می‌کنن.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *