آرتروز ستون فقرات رایج ترین نوع آرتروز می باشد و ستون فقرات یکی از شایع ترین قسمت های بدن است که درگیر می شود.

در آرتروز ستون فقرات، کمر، لگن و گردن را درگیر خواهد کرد.

این عارضه باعث التهاب و درد مفاصل ستون فقرات کمر می شود.

عواملی مانند بالا رفتن سن و سایش و پارگی، اختلالات خود ایمنی، عفونت و انجام کارهای سنگین باعث ایجاد این نوع آرتروز می شود.

علل ایجاد آرتروز ستون فقرات

دلایل مختلفی بر ایجاد آرتروز ستون فقرات موثر است.

مهمترین آنها را در این مطلب برایتان شرح خواهیم داد تا در صورت انجام فرایندهای نامناسب از تکرار مجدد آنها جلوگیری نمایید و با مراقبت بیشتر از خطراتی همچون آرتروز ستون فقرات محفوظ بمانید.

فرسایش دیسک‌ ها

فرسایش دیسک‌ ها عاملی برای بروز آرتروز ستون فقرات است.

اولین ناحیه از بدن که دچار فرسایش می شود، دیسک بین مهره ‌ها است و زمانی که خاصیت اسفنجی آنها از بین می‌ رود نازک‌ تر شده و استخوان‌ ها بر روی یکدیگر قرار می‌ گیرند.

این مسئله برای افراد دردآور است و می‌ تواند دامنه حرکتی فرد تا حد چشمگیری کاهش دهد.

در واقع تغییرات ناشی از این بیماری از دیسک ها شروع می شود، اما روند پیری می تواند سایر قسمت های ستون فقرات را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

در فرآیند تخرییب، دیسک خاصیت اسفنجی خود را از دست می دهد و نازک تر می شود.

ایجاد دیسک نازک به این معنی است که فضای بین مهره های بالا و پایین دیسک کمتر و کمتر می شود که مشکل جدیدی برای فرد ایجاد می کند که مربوط به مفاصل فاست است.

این مفاصل به تثبیت ستون فقرات کمک می کنند و اگر دیسک ارتفاع خود را از دست بدهد، نحوه حرکت مفاصل فاست را تغییر می دهد.

سپس غضروفی که وظیفه محافظت از مفاصل فاست را بر عهده دارد فرسوده می شود که می تواند باعث التهاب و آسیب به ریشه های عصبی در ستون فقرات شود.

بدون غضروف، مفاصل فاست بیش از حد حرکت می کنند که باعث مشکلات بیشتر برای ستون فقرات می شود.

حرکت‌ های غیر طبیعی ستون فقرات

عامل دیگر برای بروز آرتروز ستون فقرات انجام حرکت‌ های غیر طبیعی می‌ باشد.

حرکت بیش از حد مفاصل فاست می تواند باعث تغییر در راستای ستون فقرات شود.

در واقع ستون فقرات با رشد توده های کوچک استخوانی به نام استئوفیت سعی می کند این حرکت بیش از حد را متوقف کند.

متأسفانه، خارهای استخوانی گاهی اوقات می توانند ساختارهای عصبی را تحت فشار قرار دهند و آنها را تحت فشار قرار دهند و باعث ایجاد درد در ناحیه آسیب دیده شوند.

علاوه بر این، خارهای استخوانی می توانند فضای اطراف نخاع و اعصاب را باریک کنند، وضعیتی به نام تنگی نخاعی گفته می شود.

مهم است که افراد هنگام انجام فعالیت‌ های جسمانی وضعیت و پوزیشن مناسبی انتخاب کنند.

اگر بدون مراقبت اقدام به فعالیت‌ های جسمانی سنگین نمایند و به تکرار حرکت نادرست خود ادامه دهند، منجر به تخریب بخش‌ های حساس ستون فقرات شده و ایجاد آرتروز دور از انتظار نخواهد بود.

 ژنتیک

تحقیقات انجام شده نشان می‌ دهد که ژنتیک عاملی برای بروز آرتروز در بخش‌ های مختلف بدن است.

اگر افراد مستعد فرسایش بیش از حد مفاصل و دیسک‌ ها باشند ممکن است در سنین بالاتر به آرتروز ستون فقرات مبتلا شده و معمولاً این عارضه با درد گردن و درد کمر آغاز می شود.

سبک زندگی

سبک زندگی افراد و انجام عادات ناسالم همگی بر بروز بیماری‌ های جسمانی اثرگذار است.

به عنوان مثال اگر افراد به طور مکرر از سیگار استفاده کنند و با دیسک کمر هم مواجه باشند، روند تخریب دیسک‌ ها سرعت پیدا کرده و به مرور زمان شاهد ابتلا به آرتروز ستون فقرات خواهند بود.

علائم آرتروز کمر یا ستون فقرات

هرگونه آسیب دیدگی در ناحیه کمر محدودیت‌ های حرکتی زیادی را به همراه دارد و افراد مبتلا به این عارضه ممکن است علائم و نشانه‌ های مختلف را از حد خفیف تا شدید بروز دهند.

گاهی اوقات این علائم آنقدر شدید است که فرد را به طور کامل ناتوان کرده و حتی توانایی انجام فعالیت‌ های شخصی و روزانه خود را نخواهند داشت.

اگر بخواهیم در مورد نشانه‌ های آرتروز ستون فقرات صحبت کنیم، باید بدانید که درد در مواقع مختلف و گاهاً در زمان استراحت در ناحیه کمر حس می شود.

این دردها مربوط به فشار و یا فعالیت‌ های روزانه نیست بلکه آسیب دیدگی آنقدر عمیق است که حتی بدون تحرک این درد حس می شود.

درد نشات گرفته از آرتروز ستون فقرات عموماً در بخش‌ های خاص مانند شانه‌ ها، بازو، دست‌ ها و حتی انگشتان حس می شود.

هر چقدر که آسیب دیدگی بیشتر باشد این درد با بی‌ حسی و گزگز همراه خواهد بود.

آرتروز نوعی اختلال در سلامت و عملکرد مفاصل، استخوان‌ ها و غضروف‌ ها است.

به همین دلیل افراد مبتلا به آرتروز ستون فقرات بلافاصله بعد از بیدار شدن از خواب خشکی زیادی را در ناحیه کمر حس کرده و با وجود دامنه حرکتی محدود سفت شدن گردن و شانه‌ ها را تجربه می‌ کنند.

از دیگر نشانه‌ های آرتروز ستون فقرات باید به ضعیف شدن و یا احساس سوزش در گردن و شانه‌ ها اشاره کرد.

حتی ممکن است درد تا قسمت پشتی سر کشیده شده و به مرور زمان افراد انعطاف و تعادل بدن را از دست خواهند داد.

یکی از مشکلاتی که در موارد نادر اتفاق می‌ افتد، این است که در پی آرتروز ستون فقرات افراد با مشکل در بلع مواجه می شوند.

گاهی آسیب دیدگی آنقدر وسیع است که سایر ارگان‌ های بدن تحت تاثیر قرار گرفته و چنین مشکلی رخ می‌ دهد.

اینکه آرتروز ستون فقرات در کدام محدوده رخ دهد، ممکن است علائم متفاوتی داشته باشد.

اگر ستون فقرات در بخش پایینی دچار آرتروز شود، درد در این محدوده به طور گاه و بیگاه اتفاق افتاده و حتی سفت شدن کمر در ساعاتی از روز تجربه خواهد شد.

در پی آسیب دیدگی و آرتروز در قسمت پایینی ستون فقرات ممکن است درد به عصب سیاتیک هم کشیده شود.

به مرور زمان ضعیف‌ تر شدن و بی‌ حسی اندام‌ های تحتانی مانند ران و پا نمایان می شود.

اگر آرتروز ستون فقرات در بخش انتهایی کمر اتفاق بیفتد، افراد برای راه رفتن به مشکل برخورده و گاهاً اختلالاتی در روند تخلیه ادرار و مدفوع اتفاق می‌ افتد.

آرتروز ستون فقرات اگر در بخش میانی رخ دهد، درد در همان منطقه ایجاد می شود و افراد هنگام خم شدن و کشیدن عضلات درد طاقت فرسایی را تجربه خواهند کرد.

تشخیص آرتروز ستون فقرات

درد نشانه مهم بسیاری از آسیب‌ های جسمانی است، به همین دلیل متخصصان توصیه می‌ کنند که به دردهای پیوسته رسیدگی کرده و نباید با مصرف انواع مسکن اقدام به تسکین آن نمایید.

دردی که در ناحیه کمر اتفاق می‌ افتد، نشان دهنده آسیب دیدگی در بخش‌ های مهم ستون فقرات می‌ باشد.

اگر افراد با آرتروز ستون فقرات مواجه باشند و درمان‌ های سریع و فشرده انجام شود آسیب دیدگی کمتری را تجربه کرده و این عارضه راحت‌ تر کنترل می شود.

تاریخچه پزشکی

از بیماران خواسته می شود علائم خود را شرح دهند، از چه زمانی کمردرد شروع شده است و چگونه در طول زمان تغییر کرده است.

سابقه پزشکی همچنین شامل هر گونه شرایط پزشکی دیگری است که ممکن است داشته باشید، داروهای فعلی که مصرف می کنید، عادات، شیوه زندگی و درمان های قبلی که ممکن است داشته باشید و موارد دیگر.

معاینات فیزیکی

ایجاد کمر درد نشان دهنده یک اختلال بزرگ است و متخصصان با انجام معاینات فیزیکی سعی دارند محل درد را پیدا کرده و منشأ آن را مشخص می‌ کنند.

پزشک یک معاینه فیزیکی برای ارزیابی سلامت کلی، عملکرد عصبی، رفلکس ها، مشکلات مفصلی و وضعیت اسکلتی عضلانی بیمار انجام می دهد.

قدرت و انعطاف عضلانی و همچنین توانایی انجام فعالیت های روزانه مانند راه رفتن و خم شدن نیز ارزیابی خواهد شد.

ممکن است از بیمار خواسته شود تا تمرینات اساسی را برای آزمایش دامنه حرکت و سطح درد انجام دهد.

ام آر آی

پزشکانی همچون دکتر بابک سیف زاده برای بررسی دقیق‌ تر و داشتن یک نظر کاملاً قطعی و بدون خطا از سایر روش‌ های تشخیصی استفاده می‌ کنند که از بهترین و پرکاربردترین آنها می‌ توان به تصویربرداری ام آر آی ستون فقرات اشاره کرد.

با این روش تشخیصی هرگونه آسیب‌ های احتمالی ارزیابی می شود و اگر دیسک آسیب دیده باشد یا تنگی کانال رخ دهد، پزشک خیلی سریع از آسیب پیش آمده مطلع خواهد شد.

به یاد داشته باشید که در این تصویر برداری آرتروز ستون فقرات مشخص شده و امکان بررسی سلامت و عملکرد اعصاب ستون فقرات وجود دارد.

عکسبرداری رادیولوژی

روش دیگر برای تشخیص آرتروز ستون فقرات عکسبرداری رادیولوژی از استخوان آسیب دیده است.

به این واسطه پزشک زائده‌ های استخوانی و هرگونه آسیب در غضروف‌ ها و دیسک‌ ها را بررسی کرده و اگر آسیب و خللی در این محدوده وجود داشته باشد به حضور آن پی خواهند برد.

آزمایش خون

یک روش دیگر و البته مرسوم برای بررسی آرتروز ستون فقرات آزمایش خون است.

با انجام آزمایش خون بیماری‌ های احتمالی بررسی شده و پزشک می‌ تواند تمامی احتمالات را بررسی کند و به نتایج خوبی دست خواهد یافت.

پیشگیری از آرتریت ستون فقرات

کارهایی وجود دارد که می توانید برای کاهش خطر ابتلا به آرتریت و ایجاد علائم دردناک انجام دهید، مانند:

تحرک خود را بیشتر کنید

اگر فعالیت بالاتری داشته باشید از بروز مشکلات ناشی از درد آرتریت جلوگیری می کنید.

نیازی به داشتن فعالیت بدنی شدید نیست.، ورزش های ساده مانند پیاده روی به سلامت مفاصل و تحرک شما کمک می کند.

مراقب وزن خود باشید

دچار اضافه وزن نشوید به این دلیل که تحمل وزن اضافی برای مفاصل کمر سخت است.

وزن و بدن سالم را هدف قرار دهید تا مفاصل خود را سالمتر نگه دارید.

از سیگار استفاده نکنید

مردم ممکن است درک کنند که سیگار بر سلامت ریه ها تأثیر می گذارد، اما همچنین باعث تسریع از بین رفتن غضروف در مفاصل و تشدید کمردرد می شود.

منظم ورزش کنید

انجام تمرینات مناسب و تقویت عضلات نیز می تواند به حفظ قدرت و ثبات ستون فقرات کمک کند.

ورزش هایی مانند شنا، پیاده روی، یوگا و تمرینات تقویت عضلات می توانند مناسب باشند.

خودداری از بلند کردن اجسام سنگین

بلند کردن و جابجایی اجسام سنگین فشار زیادی به مفاصل ستون فقرات وارد می کند.

در صورت امکان از وسایل کمکی مانند عصا و حرکت دهنده استفاده کنید.

رعایت اصول صحیح ایستادن و نشستن

رعایت اصول صحیح ایستادن و نشستن می تواند به جلوگیری از فشار بیش از حد به مفاصل ستون فقرات کمک کند.

بهتر است در طول روز از ایستادن و نشستن طولانی خودداری کنید و مرتباً وضعیت خود را تغییر دهید.

از تکنیک های کاهش استرس استفاده کنید

استرس می تواند عاملی در ایجاد آرتروز ستون فقرات باشد.

تکنیک های مدیتیشن، تفکر مثبت و تمرینات تنفسی می توانند به کاهش استرس و کاهش تنش کمک کنند.

حتی با این اقدامات، باید به خاطر داشته باشید که آرتروز ستون فقرات ممکن است در برخی افراد رخ دهد و نمی توان به طور کامل از آن پیشگیری کرد. برای اطمینان بیشتر و توصیه های مناسب، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

انواع روش های درمان آرتروز ستون فقرات

درمان بدون جراحی

برای درمان آرتروز ستون فقرات متخصصان ابتدا تجویز داروهای ضد التهاب را گزینه مناسبی می‌ دانند و این داروها برای بیمارانی مناسب است که درد بسیار شدیدی را در ناحیه کمر حس می‌ کنند.

به یاد داشته باشید که این عارضه درمان قطعی ندارد اما پزشک به واسطه تزریقات در مفصل فاست و یا اوزون تراپی می‌ تواند بخش آسیب دیده را تا حدودی ترمیم کند و از آسیب‌ های بیشتر جلوگیری خواهند کرد.

با تمام تفاسیر متخصصان می‌ توانند آرتروز ستون فقرات را درمان کرده و حتی در موارد شدید اگر درمان قطعی انجام نشود، اقدام به کنترل عارضه می‌ کنند تا مبادا با پیشروی بیشتر محدودیت‌ های وسیع‌ تر اتفاق بیفتد.

استراحت کردن

در مواردی که بیماری اسپوندیلوز شدید باشد، ممکن است نیاز به استراحت برای مدت زمان مشخص از 1 تا 3 روز وجود داشته باشد.

به این دلیل در این حالت لازم است از استراحت طولانی مدت اجتناب شود که ممکن است بیمار به خاطر آن در معرض ریسک ترومبوز وریدی عمقی قرار گیرد.

استفاده از بریس ها

استفاده موقت از بریس ها (برای یک هفته) می تواند به کاهش علائم بیماری در افراد کمک کند، اما استفاده بلند مدت از بریس می تواند تاثیر منفی بر مشکل شما داشته باشد.

در صورت استفاده بلند مدت، باعث ضعیف شدن عضلات ستون فقرات و افزایش درد بیمار شوند.

فیزیوتراپی

در این حالت ترکیبی از روش های درمانی انفعالی به همراه تمرین های حرکتی برای بیمار استفاده می شود.

روش های درمانی انفعالی شامل سرما یا گرما درمانی، امواج مافوق صوت و تحریک الکتریکی است که برای بهبود اسپاسم و درد عضلات به کار می رود.

با استفاده از تمرین های حرکتی به بیمار آموزش داده می شود، چگونه انعطاف پذیری و دامنه حرکتی عضلات خود را بهبود بخشیده و بطور همزمان آنها را تقویت کند.

ماساژ

ماساژ درمانی همانطور که می دانید می تواند به کاهش درد کمک کند و فرآیند گردش خون در بدن را بهبود بخشد.

علاوه بر این ماساژ درمانی می تواند اسپاسم، گرفتگی عضلات و خشکی کمر را از بین ببرد.

در این حالت بهتر است از خدمات افراد حرفه ای دارای دانش و تجربه کافی در درمان افراد مبتلا به آرتروز ستون فقرات برای ماساژ درمانی استفاده شود.

طب سوزنی

طب سوزنی یک روش مناسب برای کمک به کمتر شدن درد در قسمت کمر و درد در مهره های گردن می باشد.

در طب سوزنی، سوزن های بسیار ریز و نازکی را در نقاط خاص و مشخص وارد می کنند.

در این زمان که سوزن را وارد کردند، ممکن است سوزن در محل چرخش داده شود یا از محرک الکتریکی و یا گرم کردن برای بهبود اثر درمانی آن استفاده گردد.

تزریق اپیدورال

تزریق اپیدورال روشی مناسب برای تحویل استروئیدها در اطراف ناحیه آرتریت است.

کورتیزون یک داروی ضد التهابی قوی است.

استفاده از سوزن اجازه می دهد تا دارو به طور مستقیم به بافت آرتروز منتقل شود.

تزریق مفصل فاست

این تزریق های ستون فقرات یکی دیگر از روش های رایج برای درمان آرتروز ستون فقرات است.

در این روش، یک بی حس کننده موضعی و معمولاً یک داروی استروئیدی مستقیماً به مفصل ساییده شده تزریق می شود.

هدف از این کار انجام دو کار است: اول اینکه می تواند تشخیص آرتروز در مفصل فاست را تایید کند.

اگر پس از تزریق، درد بیمار به طور کامل بهبود یابد، منبع اصلی درد به درستی شناسایی شده است.

تزریق به مفصل می تواند به طور قابل توجهی التهاب و درد را برای هفته ها یا ماه ها کاهش دهد و به بیمار اجازه می دهد تا برنامه های درمانی دیگر مانند فیزیوتراپی را ادامه دهد که بدون تزریق بسیار دردناک خواهد بود.

درمان با جراحی

تعداد بسیار کمی از بیماران مبتلا به اسپوندیلوز برای درمان نیاز به جراحی فیوژن ستون فقرات دارند.

زمانی که نیاز به این روش توسط پزشک برای بیمار تشخیص داده شود، در موارد بسیار نادری نیاز به جراحی اورژانسی وجود دارد.

به این ترتیب ابتدا سعی می شود، مشکل بیمار با استفاده از روش های درمانی غیر جراحی حل شود.

در این راستا معمولاً پزشک سعی می کند از ترکیب دو یا چند روش درمانی غیرجراحی برای بیمار استفاده کند تا در کمترین زمان ممکن به حداکثر اثر درمانی مطلوب برای بیمار دست یابد.

لازم به ذکر است که در اکثر موارد این روش های درمانی می تواند، مشکل بیمار را حل کند و در نتیجه نیازی به انجام عمل جراحی بر روی بیمار نیست.

عوارض آرتروز ستون فقرات

آرتریت ستون فقرات می تواند باعث تعدادی از عوارض و مشکلات شود. برخی از عوارض شایع آرتریت نخاعی عبارتند از:

درد

ایجاد درد در ستون فقرات، پشت و گردن از عوارض شایع آرتریت ستون فقرات است.

درد ممکن است مزمن و مداوم باشد یا به صورت حملات ناگهانی و شدید باشد.

حرکت محدود

آرتروز می تواند حرکت در ستون فقرات را محدود کند.

این محدودیت می تواند بر توانایی انجام فعالیت های روزمره مانند خم شدن، پیچش و انعطاف پذیری تأثیر بگذارد.

پوکی استخوان

در برخی موارد، آرتروز می تواند باعث کاهش تراکم استخوان شود که به آن پوکی استخوان می گویند.

این مشکل می تواند خطر شکستگی استخوان را افزایش دهد.

بدتر شدن علائم عصبی

در برخی از افراد، آرتروز می تواند فشار زیادی بر اعصاب و نخاع وارد کند.

این ممکن است منجر به علائمی مانند درد، سوزش، بی حسی و گزگز در نواحی متصل به اعصاب شود.

تغییرات ساختاری

استئوآرتریت می تواند باعث تغییراتی در ساختار استخوان ها و بافت های ستون فقرات شود.

این تغییرات می تواند شامل تشکیل خارهای استخوانی (اسپوندیلوفیت)، تجزیه غضروف، تشکیل سیستم های استخوانی جدید و ضخیم شدن رباط ها باشد.

سوالات متداول

چه نوع ورزش هایی برای تقویت عضلات ستون فقرات مفید هستند؟

تمرینات تقویتی برای عضلات ستون فقرات می تواند به بهبود قدرت، استقامت و حمایت از ستون فقرات کمک کند.

برخی از ورزش‌ها و تمرین‌هایی که برای تقویت عضلات ستون فقرات مفید هستند عبارتند از: پیاده‌روی، یوگا، تمرینات تقویتی مرکزی، شنا و پیلاتس.

آیا آرتروز ستون فقرات ارثی است؟

بله، برخی از انواع آرتروز ستون فقرات می توانند ارثی باشند. این نوع آرتروز که به عنوان آرتروز ارثی نیز شناخته می شود، معمولاً به صورت ژنتیکی منتقل می شود.

در این حالت تغییرات و زوال استخوان و غضروف مفاصل ستون فقرات به دلیل وجود ژن های خاص در افراد رخ می دهد.

کدام ویتامین برای آرتروز مفید است؟