سندروم تونل کارپال چیست؟

سندروم تونل کارپال یکی از شایع‌ ترین بیماری‌ های نوروپاتی به شمار می‌ آید که به دنبال فشردگی و یا گیر افتادن عصب میانی در داخل تونل کارپال محدودیت‌ های زیادی برای افراد به وجود خواهد آمد.

این عارضه در نوع خفیف، متوسط و شدید رخ می‌ دهد و هر کدام از آنها علائم و محدودیت‌ های متفاوتی را به همراه دارند.

اگر این آسیب به صورت خفیف اتفاق بیفتد افراد علائم آن را گاهی تجربه کرده و در اکثر مواقع این عارضه برای آنها محدودیت آفرین نخواهد شد.

تنها عارضه‌ ای که در پی سندروم تونل کارپال خفیف اتفاق می‌ افتد این است که افراد گاهی حس لامسه ضعیف دارند.

سندروم تونل کارپال اگر به صورت متوسط اتفاق بیفتد عموماً با علائمی همچون ضعف در شست دست همراه است و البته این عارضه به صورت محسوس حس میشود.

زمانی که سندروم تونل کارپال در حد شدید رخ می‌ دهد علاوه بر از بین رفتن حس لامسه ضعف در سشت و سایر انگشتان نیز اتفاق می‌ افتد و به مرور شاهد لاغرتر شدن عضلات شست دست خواهید بود.

در ادامه مطلب مهمترین علل تاثیرگذار بر بروز سندروم تونل کارپال را برایتان شرح خواهیم داد تا با مراقبت بیشتر از خود بتوانید از چنین اختلالاتی پیشگیری کنید، همچنین راه‌ های درمان در اختیارتان قرار داده میشود تا با افزایش آگاهی نسبت به این آسیب بتوانید تحت نظر متخصصان برتری همچون دکتر بابک سیف زاده بهترین شیوه‌ های درمانی را در پیش بگیرید.

علل سندروم تونل کارپال

• وراثت: در برخی افراد، تونل کارپال به صورت ژنتیکی باریک‌تر است و همین موضوع احتمال گیر افتادن عصب مدیان را افزایش می‌دهد.
• استفاده مکرر از دست: حرکات تکراری مثل تایپ، کارهای صنعتی یا استفاده طولانی از ابزار های دستی باعث فشار مداوم روی عصب می‌شود.
• موقعیت دست و مچ: خم بودن طولانی مچ یا فشار مستقیم روی آن می‌تواند فضای تونل را کم کرده و علائم را تشدید کند.
• بارداری: تغییرات هورمونی و افزایش مایعات بدن باعث تورم بافت ها و فشار بیشتر بر عصب مدیان می‌شود.
• بیماری های دیگر: دیابت، آرتریت روماتوئید و اختلالات غده تیروئید با ایجاد التهاب یا آسیب عصبی، خطر ابتلا به سندروم تونل کارپال را بالا می‌برند.

برخی از آسیب‌ های جسمانی همچون آرتروز ستون فقرات می‌ توانند عاملی برای بروز سندروم تونل کارپال باشند، البته افرادی که به واسطه شغل خود حرکات تکراری انجام می‌ دهند و یا بنا به دلایل مختلف شکستگی، در رفتگی و حتی ضربه در استخوان‌ های مچ دست را تجربه نموده‌ اند ممکن است با این عارضه مواجه شوند.

تحقیقات انجام شده نشان می‌ دهد که برخی از بیماری‌ های زمینه‌ ای مانند دیابت و فشار خون بالا عاملی برای بروز این نوع سندروم است.

به یاد داشته باشید که اختلال در عملکرد تیروئید می‌ تواند بر چنین آسیبی اثرگذار باشد، با این حال کم کاری یا پرکاری تیروئید هر دو بر بروز سندروم تونل کارپال و سندروم طناب مرکزی موثر هستند.

برخی از بانوان در دوره بارداری با این آسیب مواجه میشوند و این مسئله نشات گرفته از جمع شدن آب در بدن بانوان است.

به یاد داشته باشید که برخی از انواع بیماری‌ ها مانند اختلالات کلیوی، نارسایی کبد و بیماری‌ های خونی می‌ توانند عاملی مهم برای بروز این بیماری باشند.

متخصصان به تمامی افراد توصیه می‌ کنند که از مصرف نوشیدنی‌ های حاوی الکل خودداری کرده و نباید به مصرف انواع دخانیات عادت کنند زیرا این عوامل بر گرفتگی عصب مچ دست تاثیرگذار هستند.

به یاد داشته باشید که ابتلا به بیماری‌ های عفونی و حتی مواجهه با مواد سمی صنعتی یا شیمیایی می‌ تواند نهایتاً به چنین آسیبی ختم شود.

البته متخصصان پیشینه خانوادگی یا ارثی بودن این عارضه را منکر نمیشوند و حتی ممکن است علاوه بر مسائل ژنتیکی افراد در پی چاقی‌ های مفرط با چنین آسیبی مواجه شوند.

عموماً بانوان باردار و حتی کسانی که در سنین میانسالی هستند و به ویژه افرادی که به طور مکرر با دستگاه‌ هایی همچون موبایل و کامپیوتر کار می‌ کنند بیش از دیگران در معرض سندروم تونل کارپال قرار می‌ گیرند.

با این حال چنین آسیبی ممکن است برای نقاشان، تصویرگران و حتی رانندگان و افراد تایپیست و تمامی کسانی که فعالیت‌ های دستی سنگین انجام می‌ دهند رخ دهد.

تمامی افراد در صورت داشتن فعالیت‌ های پرتکرار در معرض این آسیب قرار خواهند گرفت و می‌ توانند با مراقبت‌ های بیشتر از ایجاد چنین بیماری جلوگیری نمایند.

علائم شایع سندروم تونل کارپال

• احساس سوزن سوزن شدن در دست ها
• گزگز در انگشتان
• بی حسی یا درد شدید در دست حتی هنگام خواب
• دامنه حرکتی محدود
• محدودیت در انجام فعالیت های روزانه و شخصی

روش های تشخیص سندروم تونل کارپال

تشخیص سندروم تونل کارپال با ترکیبی از معاینه دقیق، بررسی عصب ها و در صورت نیاز تصویربرداری انجام می‌شود تا علت فشار به‌طور کامل مشخص شود.

هدف اصلی این ارزیابی‌ها تأیید شدت بیماری و انتخاب بهترین روش درمان است.

معاینه بالینی

در تشخیص سندروم تونل کارپال که نوعی سندروم گیر افتادگی عصب میانی دست است، ابتدا معاینه بالینی انجام می‌شود.

پزشک با بررسی درد مچ دست، بی‌حسی انگشتان، گزگز دست و ضعف انگشت شست شدت مشکل را ارزیابی می‌کند.

اجرای تست‌های اختصاصی مثل تست فالن برای افزایش فشار روی عصب مدیان و تست تینل برای بررسی فشردگی عصب میانی به تشخیص کمک زیادی می‌کند.

این معاینات معمولا علائمی مانند بی‌حسی شبانه دست و ناراحتی ناشی از استفاده زیاد از دست یا حرکات تکراری مچ را تأیید می‌کنند.

آزمایش های سندروم تونل کارپال

در مرحله بعد، از آزمایش های سندروم تونل کارپال مثل آزمایشات هدایت عصب و نوار عصب عضله استفاده می‌شود.

این تست‌ها میزان آسیب عصبی مچ دست و سرعت انتقال پیام‌های عصبی در عصب مدیان را نشان می‌دهند و برای تشخیص دقیق بسیار کاربردی هستند.

عکسبرداری

در برخی بیماران، پزشک برای بررسی مشکلات همراه مانند التهاب تونل کارپال، التهاب تاندون‌ها، ارتریت مچ دست یا آرتروز مچ از روش‌های تصویربرداری کمک می‌گیرد.

سونوگرافی ضخیم‌شدن عصب یا التهاب را نشان می‌دهد، عکس رادیولوژی تغییرات استخوانی را مشخص می‌کند و ام آر آی برای تشخیص مشکلات پیچیده‌تر در تاندون‌ها، مفاصل و بافت نرم کاربرد دارد.

این مجموعه روش‌ها بهترین مسیر را برای انتخاب درمان‌هایی مانند درمان غیرجراحی مچ، اسپلینت مچ دست، فیزیوتراپی تونل کارپال و در موارد شدید جراحی تونل کارپال تعیین می‌کنند.

درمان سندروم تونل کارپال

تمامی بیمارانی که با علائم سندروم تونل کارپال به پزشک مراجعه می‌ کنند طی بررسی‌ ها و معاینات دقیق پزشک تشخیص خواهد داد که آیا این عارضه در حد شدید رخ داده است یا خیر.

متخصصان بر اساس میزان آسیب روش‌ های درمانی متفاوتی در پیش می‌ گیرند و سعی دارند با توجه به وضعیت بیمار ساده‌ ترین و البته بهترین و موثرترین روش درمانی را انجام دهند.

برای رفع گرفتگی عصب مچ دست انجام فیزیوتراپی روشی موثر به شمار می‌ آید.

البته متخصصان در کنار انجام فیزیوتراپی آتل بندی قسمت درگیر را نیز گزینه مناسبی دانسته و معتقد که به این واسطه می‌ توانند روند درمان را سرعت ببخشند و هرگونه فشار مضاعف از ناحیه دست به ویژه مچ برداشته میشود.

روش های دیگر مانند الکتروتراپی و حتی تزریق کورتیزون می‌ تواند بر بهبود این عارضه موثر باشد.

البته این روش‌ های تخصصی تنها به صلاح دید پزشک انجام میشود و افراد نمی‌ توانند از هیچ روش درمانی به صورت خودسرانه استفاده کنند.

از دیگر روش‌ های موثر بر بهبود سندروم تونل کارپال باید به تقویت عضلات با حرکات کششی اشاره کرد، البته در کنار آن ماساژ درمانی و حتی مصرف ویتامین ب ۶ تا حد بسیار زیادی موثر است.

اگر نیاز باشد متخصصان التهابات ایجاد شده در این محدوده را رفع کنند از دارو درمانی استفاده کرده و خیلی زود شاهد بهبود آسیب خواهند بود.

نکته دیگری که باید بدانید این است که متخصصان با انجام تمرینات اصلاحی هم می‌ توانند این عارضه را درمان کنند و در مواردی استفاده از میدان‌ های مغناطیسی نتایج خوبی به همراه دارد.

اگر روش‌ های گفته شده پزشک را به نتیجه قطعی نرساند می‌ توانند با انجام جراحی باز عصب گیر افتاده را رها کنند.

معمولا جراحی آخرین قدم برای رفع سندروم تونل کارپال است و متخصصان ابتدا سایر روش‌ های درمانی کم تهاجم را انجام داده و در صورت ناچار بودن به جراحی روی می‌ آورند.

اینکه افراد به چه دلیل با سندروم تونل کارپال مواجه شوند مسئله مهمی است، اما پس از بروز این بیماری متخصصان تلاش خود را بر درمان عارضه می‌ گذارند.

هر چند که علت آسیب در روند درمان و انتخاب شیوه درمانی موثر است.

با این حال باید بدانید که این عارضه باید خیلی زود درمان شود و اگر زمان طلایی از دست برود ممکن است علاوه بر عوارض و مشکلات غیر قابل جبران روند درمان آنگونه که باید پیش نرود.

با این حال تمامی متخصصان سعی دارند افراد را از علائم بیماری‌ های خطرناک و پنهان آگاه کرده و افراد به این واسطه می‌ توانند خیلی زود به مشکلات کوچک رسیدگی کنند و هرگز به بیماری‌ های بزرگ و پیشرفته تبدیل نخواهد شد.